nuManaGa.com

Yazma Eğitiminde Atasözlerinin Kullanılması

  Türk dili deyimler ve atasözleri bakımından oldukça zengin bir dildir. Kalıtsal olarak nesilden nesile aktarılan deyimlerin ve atasözlerinin çok çeşitli olduğu ve zamanla değişikliklere uğradıkları anlaşılmaktadır. Türkçenin ilk yazılı belgelerinden beri Türk yazılı metinlerinde deyimlerin ve atasözlerinin izini görmemiz mümkün. Bu kültürel unsurları dilde anlatımı güçlendirmek ve anlama zenginlik katmak için kullanmaktayız. Özellikle deyimlerin tanımı konusunda uzun tartışmalar ve anlaşmazlıklar yaşanmış olsa bile genel bir fikir birliği sağlandığını rahatlıkla söyleyebiliriz.

  Öğrencinin aktif kelime servetini artırıcı etkinliklerden biri de onun yazmasını; dili yazarak kullanmasını sağlamaktır. Yazma, duygu, düşünce, görüş ve hayallerin düzenli biçimde açık canlı ve çarpıcı bir anlatımla ortaya konmasıdır.

  1929 programında yazma becerisini geliştirmeye yönelik çok mantıklı ve son derece işlevsel etkinlikler önerilmiştir. Bu programda tahrir (yazma) derslerinin amaçları şu şekilde belirtilmektedir:

1. Talebede müşahede ve bilgilerini tertib ve ifade kabiliyetini artırmak

2. Manasını kavrayarak kullandığı kelimelerin adedini artırmak

3. Gramer ve sentaks kaidelerine muvafık olarak yazıya alıştırmak.

  Yazma etkinliği aynı zamanda aktif kelime servetini artırıcı bir tedbir olarak düşünülmüştür. 7. sınıf öğrencilerine yönelik yazma etkinliklerinden biri de şöyle ifade edilmektedir: “ Muhtelif kitaplarda talebenin tesadüf edeceği muhtelif şahsiyetler arasında mektuplar “ Bu ifadeyle öğretmenden öğrencilerine bir roman kahramanının ağzından başka bir roman kahramanına mektup yazdırması istenmektedir. Yazma, kişiye, bütün bildiklerini özgür bir düşünce ortamında tekrar etme ve unuttuklarını hatırlama olanağı sağlayan bir etkinliktir. Kelime kazanma ve kazanılmış kelimeyi aktif hâle getirme konusunda en etkin çalışma biçimi yazmaktır.

  Öğrenci, güzel ifadelerle karşıdakinin beğenisini kazanmak ister; bu nedenle cümlelerini düşünerek kurar ve düzgün cümle kurmayı öğrenir.

  Duygu ve düşüncelerini güzel anlatma gereği duyar ve bunun için yeni kelimeler, yeni deyimler, yeni sözler, yeni mısralar, yeni şiirler öğrenme ihtiyacı hisseder. Böylece kişisel kelime servetini zenginleştirir.

  Estetiğe önem verir, yazısı güzelleşir, kâğıdı daha düzenli kullanmayı öğrenir, bu yolla eşyayı temiz, dikkatli ve amaca uygun kullanma alışkanlığı kazanır.

  Güzel sözün insan üzerindeki etkisini yakından görür ve insana (arkadaşa, büyüğe, küçüğe, öğretmene…) hitap etmeyi öğrenir. Zarafeti ve kibarlığı öğrenir.

  Bildiği ancak kullanmadığı kelimeleri sırası geldikçe yazılarında kullanıp onları aktif hâle getirir. Böylece sahip olduğu pasif kelime serveti ile aktif kelime serveti arasındaki sayısal farkı en aza indirir.

  Yazılı anlatım öğrencinin kendi gördüğünü, duyduğunu, düşündüğünü ve yaşadığını yazarak anlatmasıdır. Türkçenin genel amaçlarından biri olan “Öğrencilere, görüp izlediklerini, dinlediklerini, okuduklarını, incelediklerini ve düşündüklerini, tasarladıklarını söz ya da yazı ile doğru ve amaca uygun olarak anlatma beceri ve alışkanlığın kazandırmak”, yazma eğitiminin Türkçe dersindekini önemini vurgulamaktadır. Yazma, zor uğraş kabul edilmesine karşın, öğrenilebilen ve sık sık yapılan etkinliklerle de geliştirilebilen bir beceridir. Yazılı anlatım becerisinin gelişmesi, sürekli ve plânlı yapılan etkinliklerle mümkündür.

  Yazma eğitiminde bir eğitim ortamı olan yukarıdaki sınıf içi ve sınıf dışı uygulamalarında atasözlerinden de faydalanabiliriz. Örneğin, sınıf ortamında örnek olarak verilen bir atasözü hakkında öğrenciler tarafından konuşulanlar, konuşma sonrasında öğrencilere yazdırılabilir. Öğrencilerden gördükleri veya yaşadıkları olaylardan çıkardıkları sonucu anlatan bir atasözü bulmaları ve bununla ilgili yazı hazırlamaları istenebilir. Öğrencilere atasözlerinden de faydalanarak mektup ya da düşünce yazısı yazdırılabilir. Sınıf köşelerinin oluşturulmasında, belirli gün ve haftaların bu köşelere işlenmesinde, günün ya da haftanın konusunu içeren atasözlerinden yararlanılabilir. Öğrencilerin gerek kendi hazırladıkları gerekse araştırdıkları örnek yazılardan meydana gelen okul gazeteleri de, atasözlerinin kullanılabileceği yerlerdir.

  Öğrencilerden örnek metinlerdeki atasözlerini bulmaları, atasözlerinin şiirde neyi anlatmaya çalıştığı ve şiire ne gibi katkıda bulundukları hakkında düşüncelerini yazmaları istenebilir.

  Ayrıca öğrencilere, ilköğretimin ikinci basamağında beş saatlik Türkçe dersinin bir saatini oluşturan “yazı” dersinde, atasözleriyle güzel yazı örnekleri hazırlatılabilir.

YAZIYI BEĞENDİN Mİ? DURMA PAYLAŞ!
Etiketler: , ,

Bir Yorum Yazın

Önceki yazıyı okuyun:
Başın Öne Eğilir
Başın Öne Eğilir

   Mutlu insanın gözlerinin içi güler, yanaklarını kahkahalar doldurur. Sadece gülümsemesinden, kahkahasından değil; sesinden, ellerinden, davranışlarından, kıvrılan vücudundan da anlaşılır mutluluğu insanın ve mutlu...

Kapat