nuManaGa.com

Konuşma Eğitiminde Atasözlerinden Yararlanma

   Dil becerilerinden dinleme ve okuma “anlama”yı, konuşma ve yazma da “anlatma” yı oluşturmaktadır. Anlama becerilerinden dinleme, anlatma becerilerinden ise konuşma diğer dil becerilerinden önce kazanılmaktadır. Diğer bir ifadeyle çocuk, okula başlamadan dinleme ve konuşma becerilerini belirli oranda edinmektedir. Bundan dolayıdır ki okula başlayan çocuklara ağırlıklı olarak okuma ve yazma eğitimi verilir. Hatta öğretmenlerin pek çoğu, çocuklar okula geldiklerinde dinleme ve konuşmayı bildikleri için bu becerilere müfredatta yer vermeye gerek olmadığını düşünmektedir. Burada şu husus gözden uzak tutulmamalıdır: Öğrencilerin okula başlamadan önce belirli bir oranda edindikleri dil becerileri, örgün eğitimin başlamasıyla birlikte planlı olarak ele alınmaktadır. Dil becerilerinin her biri, bir bütünün parçası olarak düşünülmekte ve hepsinin dengeli gelişimi için çalışmalar yürütülmektedir. Dil becerilerinin hepsine birden belirli bir düzeyde hâkim olmadıkça o dil tam olarak biliniyor sayılamaz.

  Anlatma becerilerinden olan “konuşma” becerisinin eğitimi, Türkçe eğitiminde ihmal edilen konulardan biri olagelmiştir. Bu ihmal edilmişliğin sonuçları, ilköğretimden yükseköğretime kadar eğitimin her kademesinde kendini göstermektedir. Konuşma, bir dili tam olarak biliyor olmanın önemli göstergelerinden ve aynı zamanda çocuklar için okulda başarıya ulaşmadaki en temel şartlardan biridir. Okul, çocukları hayata hazırladığı için dil becerilerinin de sınıfta çocukların iletişim becerilerini geliştirecek şekilde ele alınmasında yarar vardır.

  Hem çocuklar hem yetişkinler “konuşma” becerisini “yazma” becerisinden daha sık ve daha fazla kullanır. Günümüzde dünyada yaklaşık 3000 konuşma dili varken bunların yaklaşık sadece 200’ünde yazı dili bulunmaktadır. Yazı diline göre günlük hayatımızda çok daha fazla yer tutan konuşma becerisinden; bilgi vermek, söz alışverişinde bulunmak, duygu ve düşünceleri paylaşmak için her düzeyde ve ortamda yararlanılmaktadır.Bu da “konuşma”nın “yazma” dan çok daha yaygın kullanıldığının göstergesidir. Ayrıca araştırmalar konuşma becerisinin, öğrencilerin okul hayatlarındaki öğrenmelerinde önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

  Bilindiği gibi öğrenme ve öğretme bir iletişim sonucu gerçekleşmektedir. Bireylerin, eğitimleri sırasında her türlü öğrenmeyi gerçekleştirebilmeleri, büyük ölçüde sözlü iletişim becerilerini etkili kullanmalarına bağlıdır. Duygu ve düşüncelerini doğru, anlaşılır ve etkili bir biçimde anlatamamak, bir bakıma düşünmemek, sonuç olarak sınıfın etkinliğine karışmamak, özetle; öğrenememek demektir.Hem okulda hem de içinde bulunulan toplumda çevreyle iletişim kurmamak; toplumda, birey olmanın gereklerini yerine getirmemek anlamına da gelir. Bu anlamda konuşma insan olmanın gereklerinden biridir.

  İlköğretimdeki Türkçe dersleri; öğrencilerin, içinde yaşadıkları toplumda sağlıklı ilişkiler kurmaları, çevrelerinde olan biteni anlayabilmeleri, anladıklarını da sözlü ve yazılı olarak anlatabilmeleri için önemli görevler üstlenir. Diğer bir ifadeyle, okulun, başta iletişim becerisi olmak üzere çocuğun hayatının her yönüyle ilgili olumlu değişiklikler meydana getirmesi beklenir.

   Türkçe programında, “Kelime grupları, atasözü, özdeyiş, deyim vb. açıklayabilme” biçiminde verilen özel amaç; “Düzeyine uygun kelime grupları, atasözü, özdeyiş ve deyimleri açıklayabilmek” ,“Kelime, kelime grupları, atasözü, ödeyiş, deyim ve benzetmeleri açıklayabilmek” , “Atasözü, özdeyiş, deyim, kelime, kelime grupları ve benzetmeleri açıklayabilmek, biçiminde verilen hedef davranışlar, sözlü çalışmalarda atasözlerinden de yararlanılması gerekliliği doğrultusundadır.

  Atasözleri, konuşmada yerli örnekler oluşturarak “dilin doğru kullanımını”, ahenkli ve kafiyeli özellikleriyle “akıcılığı” ve bir olayla ilgili mesajlar vererek “fikir” zenginliği sağlar. Atasözleri bu tür çalışmalarla yardımcı bir unsur olarak kullanılabileceği gibi, içeriğinin ve vermek istediği ana fikrin tespit edilmesiyle konuşma eğitimine destek sağlayabilir. Örneğin, öğrencilerden, “ ‘Âlet işler el övünür’ atasözü hakkında bir konuşma metni hazırlayınız.” biçiminde bir ödev hazırlamaları ya da bu konu etrafındaki düşüncelerini sınıfta sözlü olarak ifade etmeleri istenebilir. Metin üstlerinde yer alan ya da öğretmenin konu çerçevesinde sınıfa getirdiği resim vb. öğelerden, öğrencilerin çıkardıkları sonuçlarla ilgili atasözleri buldurulup, bunlar hakkında konuşma yaptırılabilir.

YAZIYI BEĞENDİN Mİ? DURMA PAYLAŞ!
Etiketler: , , ,

Bir Yorum Yazın

Önceki yazıyı okuyun:
Susmak Taraf Olmaktır!
Susmak Taraf Olmaktır!

  İnsanlar susmamalılar... Mesele her ne olursa olsun içinden geçenleri, dudaklarının ucuna gelenleri söylemeliler. "Tarafsızım.", "Arada kalırım.", "Ben karışmayayım." gibi cümleleri...

Kapat