nuManaGa.com

Karagöz ve Hacivat

  Kültürümüzde gölge oyununun önemli bir yeri var. Geçmiş yıllarda uzun kış gecelerinde, bayramlarda, eğlencelerde sürekli sergilenen gölge oyunları günümüzde yalnızca ramazan aylarında hatırlanır oldu. Olsun. Bu Karagöz ve Hacivat’ı değersiz yapmaz. Son yıllarda Yunanistan’ın baklava, yoğurt, döner üzerine yaptığı entrikaları biliyorsunuz. Aynı entrikalar Karagöz ve Hacivat üzerinde de uygulanıyor. Boşuna uğraşıyorlar boşuna.

  Entrika çevirenler boşa kürek çekiyorlar. Türk’ün ince zekasını yansıtan ve espri anlayışımızın en güzel örneklerini ortaya koyan, gölge oyunumuzun kıymetlisi Karagöz ve Hacivat üzerine kısa, yararlı bilgiler vermek istiyorum:

  Karagöz ve Hacivat’ın kesin olmamakla birlikte Bursa’da bir cami inşaatında çalıştıkları ve işleri aksattıkları için öldürüldükleri rivayet edilir. Karagöz ve Hacivat’ın ölümüne çok üzülen Küşteri kavuğunun arkasına ışık vererek, ayağından çıkardığı çarıklarla Karagöz ve Hacivat’ı canlandırır. Bu eğlenceli gölge oyunun bu şekilde doğduğu ve yayıldığı söylenir. 

  Kültürümüzde önemli bir yeri olan Karagöz ve Hacivat adlı gölge oyununda eğlenceli, seviyeli bir şekilde atışır iki kafadar. Karagöz’ün yanlış anlamaları ve Hacivat’ın Karagöz’ü sürekli kızdırması oyunun temelini oluşturur diyebiliriz. Karagöz ve Hacivat dışında perdeye birçok karakter girer. Kısaca bu karakterleri inceleyelim:

Anadolu’dan gelenler: Laz, Kastamonulu, Rumelili, Egeli, Kayserili, Eğinli, Vanlı, Harputlu, Kürt.

Anadolu dışından gelenler: Muhacir, Arnavut, Arap, Acem, Çerkez.

Eğlendiren kişiler: Çengi, Köçek, Kantocu, Hokkabaz, Curcunabaz, Hayali.

İstanbul ağzı konuşanlar: Çelebi, Tiryaki, Beberuhi.

Kusurlu olanlar ve ruhsal hastalar: Kekeme, Kambur, Hımhım, Kötürüm, Deli, Esrarkeş, Sağır, Denyo.

Kabadayılar ve sarhoşlar: Tuzsuz Deli Bekir, Efe, Arap Efe, Zeybek, Matiz, Sarhoş, Külhanbeyi, Kopuk.

Müslüman olmayanlar: Rum, Frenk, Ermeni, Yahudi.

Olağanüstü kişiler, yaratıklar: Büyücü, Cazular, Cinler, Şeytan, Zebani.

  Bu eğlenceli gölge oyunu dört bölümden oluşur. Kısaca bu bölümlere göz atalım:

 Mukaddime: Başlangıç bölümüdür. Musiki eşliğinde karakterler perdeye giriş yaparlar.

 Muhavere: Diyalogların başladığı, Karagöz’ün yanlış anlamaları ile konuya yavaş yavaş giriş yapılan bölümdür.

 Fasıl: Olayların geliştiği ve Karagöz ile Hacivat dışındaki karakterlerin perdeye girdiği bölümün adıdır.

 Bitiş: “Yıktın perdeyi eyledin viran…” sözü ile oyunun sonlandırıldığı bölüme verilen addır.

  Karagöz ve Hacivat Türk kültürü içinde özel bir yeri olan kahramanlardır. Bize düşen bu değeri yaşatmak, gelecek nesillere aktarmak ve kem gözlerden korumaktır. Bizlerde bu bilinç olduğu sürece Karagöz ile Hacivat ve de kültürümüzü oluşturan her bir parça ebediyen payidar olacaktır.

 İnternetten, kitaplardan ve kendimden yararlanarak hazırladım. :)
YAZIYI BEĞENDİN Mİ? DURMA PAYLAŞ!
Etiketler: , , , , , ,

Bir Yorum Yazın

Önceki yazıyı okuyun:
Doğu Türkistan'ı Unutturmam
Doğu Türkistan’ı Unutturmam

  Çin'in yıllardır abluka altında tuttuğu, sokaklarda insanlarını döverek öldürdüğü Doğu Türkistan'ın çığlıklarını duyan var mı? Türk ve Müslüman binlerce...

Kapat