Eğitim; bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla, kasıtlı olarak istendik değişme meydana getirme sürecidir.

  Toplumsal bir kurum olan eğitim, geleneksel anlamda ekonomik, sosyal, politik ve kültürel amaçları ile değerleri mükemmel şekilde gerçekleştirmek üzere vardır. Toplumsal bir ihtiyaçtan doğmuştur. Eğitim birey bakımından; öğrenme ve gelişmeyi, toplum bakımından; eğitim ihtiyacının karşılanmasını ifade eder.

  Eğitimden, bireysel ve toplumsal istek ve beklentiler en üst düzeydedir. Bu nedenle, eğitimin işlevleri de oldukça çeşitlilik ve karmaşıklık içermektedir.

  Eğitimin ekonomik, sosyal, politik ve kültürel işlevleri dışında temel görevlerinin sonuçları olarak sayılan saklı görevleri de vardır.Bunlar:

• Eş Seçme
• Tanıdık Sağlama
• Statü Kazandırma
• Çocuk Bakıcılığı
• İşsizliği Önleme
• Çocuğun Ekonomik Sömürülmesini Önleme
• Temizleyicilik

Eş Seçme

   Eğitim uygun eş seçme olanağı hazırlar. Öğrencilerin çoğu eşlerini okulda arkadaşları arasından seçerler. Öğrenciler eşlerini aşağı yukarı kendileri ile aynı sınıf ve eğitsel alandan seçme eğilimindedirler. Bu olanağı da en iyi okul sağlar. Lise ve yüksek okullar, kişinin aynı yaş ve eğitim kategorisinden karşı cinsten kimselerle tanışması bakımından olanak hazırlar. Başka bir deyişle eğitim, toplumun aile kurumuna bir evlenme pazarı olarak katkıda bulunur.

   Her türlü beraberlik eş seçme olanağı sağlayabilir. Geçici ya da sürekli olarak herhangi bir yerde bulunmak gibi. Fakat okullardaki beraberlik, eşlerin birbirlerini yeter derecede anlayacakları kadar uzun sürelidir.

Tanıdık Sağlama

   Eğitim, öğrencinin arkadaş çevresini genişletmek olanağı sağlar. Bireyin aldığı eğitim düzeyi yükseldikçe bu çevre genişler. Bu kimseler ilerde iş ya da mesleksel bakımdan ilişki kuracak ve birbirlerine yardım edeceklerdir.Böylece birbirlerinin mesleklerinde, yükselmelerine yardımcı olabilecek her türlü anlaşma ve iş birliği olanakları hazırlanmış olacaktır.

  Janowitz’in askeri eğitimle ilgili bir araştırmasında , askeri akademilerdeki öğrencilerin samimi arkadaşlıklarının onların ilerdeki atanmalarında önemli olduğunu ortaya koymuştur.

Statü Kazandırma

  Eğitimin bir statü kazanma yolu olarak değeri geniş ölçüde tanınmıştır. Bunu iki şekilde ifade edebiliriz:

1.Bir kimsenin statüsünün değerlendirilmesi, onun ne kadar eğitim gördüğüne ve ne çeşit bir eğitimden geçtiğine göre tayin edilir.

2.Sınıf durumunun diğer birçok ölçütleri, kısmen bir kimsenin sahip olduğu eğitimin çeşidi ve derecesine göre ölçülür.

  Yapılan araştırmalarda A.B.D., İngiltere ve İskandinav ülkelerinde eğitim, yüksek statülere tırmanmakta başta gelen bir “hareketlilik merdiveni” durumuna gelmiştir.

Çocuk Bakıcılığı

  Okul bir çeşit kurumlaşmış çocuk bakıcılığı görevi yapmaktadır. Okulun bu görevi, sanayileşmiş toplumlarda ve kent okulları bakımından önem kazanmaktadır. Özellikle ana okulu, temel eğitim ve orta öğretim için söz konusu olabilen bu okulun görevi, günün belli saatlerinde çocuğun bakımının, korunmasının sağlanması biçimindedir.

İşsizliği Önleme

  Geçici bir süre için işsizliği önler. Özellikle orta, lise ve yüksek okul ya  da üniversite öğrencilerini düşünürsek, bu okullara devam eden binlerce kişi belli bir süre için zamanlarını okulda geçirmektedirler. Bu kişiler okul olmadığı zaman hemen piyasaya çalışmaya koşacaklardır. Mevcut ekonomik düzen de bu kişilere iş olanağı sağlayamayacaktır. Okul bu bakımdan kişilerin öğrenim süreleri boyunca işsiz kalmalarını önlemektedir.

Çocuğun Ekonomik Açıdan Sömürülmesini Engelleme

  Çocuklar açısından zorunlu eğitim, onları iş merkezlerinin dışında tutarak, onları iş için yetişkinlerle rekabete girmekten ve ekonomik sömürüden korur.

Temizleyicilik

  Okula bütün patolojik sorunlara çözüm bulan araç gözüyle bakılır. Okul suç önleme, seksüel sapma, uyuşturucu madde alışkanlığı, kötü araç kullanma, aşırı nüfus artışı ve hava kirlenmesi gibi konuları çözmeye yetkili bir kuruluş olarak görülür. Bu konularda öğrencilerde davranış değişikliğine de yol açar.

Kaynaklar:

Eğitim Bilimine Giriş, Veysel Sönmez

Eğitim Sosyolojisi, Mahmut Tezcan

Sosyoloji, İsmail Doğan