Akvaryum tekniği, öğrencilerin ilgi duyduğu ya da üzerinde anlaşmaya varamadığı konuların öğretiminde, sınıf içi tartışmaları canlandırmak ve mümkün olduğu kadar çok sayıda öğrenciyi tartışmaya katmak amacıyla kullanılan çok etkili bir tartışma tekniğidir.

 ÖZELLİKLERİ

1-Sınıfın uygun bir yerine bir çember çizilmesi

2-Öğrencilere ne yapılacağının söylenmesi ve problemin açıklanması

3-Eğer daha önceden yapmamışlarsa öğrencilerin tartışmaya hazırlanması

4-Tartışmanın başlatılması

5-Tartışmaya katılacak olan öğrencilerin sırayla çembere girerek görüşlerini ifade etmeleri

6-Görüşünü ifade edenin sırayla yerini başka bir öğrenciye bırakması

7-Tartışmanın sona ermesi

Uygulanışı: Bu tekniği uygularken sınıfın uygun bir yerine çember çizilir. Çemberin ortasına bir sandalye konur. Sınıfın tümü çemberin dışındadır. Konu hakkına yorum yapmak isteyen sandalyeye oturur düşüncesini söyler. Daha sonra yerini bir gönüllüye bırakmak üzere çemberin dışına çıkar. Bu arada gözlemci olarak nitelendirilen çemberin dışındaki diğer öğrenciler tartışmayı izlerler. Ayrıca onlar gözler, düşünür ve katılımcılara dönüt verirler. Tartışmayı yapılandırmak ve sürdürmek için önceden bir soru listesi hazırlanmalıdır. Tartışma sırasında sadece sandalyeye oturanın konuşması gerekir. Gözlemciler not almalı ve tartışma sonunda sınıfa tartışmanın özeti sunulmalıdır.

 Bu teknik tartışmalı bir konuyu incelemek için öğrencilerin birkaç küçük tartışma grubuna ayrılması şeklinde yapılabilir. Her grup bir temsilci seçer ve konu hakkında kendi ve grubun fikrini açıklar. 15-20 dakikalık tartışmanın ardından, temsilciler dönüt ve bilgi almak için gruplarına dönebilirler.

Etkinlikle uygulanabilmesi için gerekenler:

- Tekniğin amacı belirtilmeli ve teknik, başka örnekler üzerinde öğretilmelidir.

- Öğrencilerin konu ile ilgili ön bilgileri tamamlandıktan sonra bu teknik kullanılmalıdır.

- Öğrencilerin görüşlerini sıkılmadan ifade edebilmeleri için rahat bir sınıf ortamı oluşturulmalıdır.

- Görüşler asla eleştirilmemelidir.

YARARLARI

- Sınıf içi tartışmaları canlandırır.

- Mümkün olduğu kadar çok sayıda öğrencinin tartışmaya katılımını sağlar.

- Öğrencilerin tartışma ve grupla çalışma becerilerini geliştirir.

- Öğrencilerin ifade güçlerinin artmasına ve kendilerine güven duymalarına yardımcı olur.

- Öğrenciler, görüşleri sessiz ve saygılı bir biçimde dinleme, dinlediklerini kendi cümleleri ile ifade etme ve not alma becerisi kazanırlar.

- Öğrencilerin, tartışmayı yapılandırmak için tartışma öncesi akıl yürütme ve soru oluşturma becerileri gelişir.

SINIRLILIKLARI

 Bu teknik her ne kadar tartışma ortamı yaratarak öğrenmede etkili olsa da zaman yeterliliği açısından sıkıntı yaşanabilir. Tüm öğrencilerin dinlenmesi mümkün olmayabilir.

ÖRNEK

 Anlatım bozuklukları konusunun işlendiği bir derste öğretmen öncelikle konuya kısa bir giriş yapar. Daha sonra ”anlatım bozuklukları nasıl düzeltilebilir?” sorusunu yöneltir. Öğrencilere düşünmeleri için zaman verilir. Düşünme sürecinin ardından sınıfın uygun bir bölümüne çember çizilir. İlk etapta öğrencilerin tümü çemberin dışındadır. Konu hakkında söyleyecekleri olan öğrenciler çemberin içine girerek görüşlerini belirtirler. Çemberin dışındakiler ise gözlemcidir ve görüşlerini belirtenleri dinleyip not alırlar. Uygulama sonunda gözlemciler sınıfa tartışmanın özetini sunarlar.